قرن پوتین مجازات آمریکا آمریکایی انتخابات

قرن: پوتین مجازات آمریکا آمریکایی انتخابات افغانستان رکس تیلرسون ریاست جمهوری نتیجه انتخابات ولادیمیر پوتین انتخابات ریاست جمهوری

گت بلاگز اخبار سیاسی و اجتماعی واقعيت يا كاريكاتور , دولت در سايه

كمتر از پنج ماه بعد از انتخابات رياست جمهوري دوازدهم دو ايده براي تغييراتي بنيادين در ساختار سياسي و دموكراتيك كشور مطرح شده است هست. ايده هايي كه با موجي از مخ

واقعيت يا كاريكاتور , دولت در سايه

دولت در سايه؛واقعيت يا كاريكاتور

عبارات مهم : سياسي

در دنيا نمونه اي سراغ نداريم كه فقط با جناح هاي سياسي كابينه در سايه ايجاد شود

كمتر از پنج ماه بعد از انتخابات رياست جمهوري دوازدهم دو ايده براي تغييراتي بنيادين در ساختار سياسي و دموكراتيك كشور مطرح شده است هست. ايده هايي كه با موجي از مخالفت ها و موافقت ها براي فوايد و مضرات آنها براي حاكميت واقعي دموكراسي در كشور همراه بود. «نظام پارلماني» و «دولت در سايه» دو پيشنهادي بودند كه كنشگران دو جناح سياسي كشور براي مخالفت و موافقت با آنها صف كشيدند.

واقعيت يا كاريكاتور , دولت در سايه

فاصله سه ماهه بين طرح اين دو ايده نشان مي دهد كه لااقل براي بخشي از فعالان سياسي امروز عرصه تحرك براي سياست ورزي در قالب كنوني سخت و صعب شده است هست. با اين حال مخالفت ها با هر يك از تغييرات نيز در بين كنشگران سياسي جدي بوده و مخالفان كمتر از موافقان دليل و مدعا براي رد اين تغييرات و ناميمون بودنش براي ساختار سياسي كشور را ندارند.

نخست آنكه طرح تشكيل دولت در سايه، از سوي سعيد جليلي، كانديداي ناكام انتخابات رياست جمهوري ٩٢ و كانديداي انصرافي در انتخابات ٩٦ عنوان شد. جليلي در خرداد ماه گفته بود كه «نبايد به خاطر نتيجه يك انتخابات منفعل شد؛ به نظر مي رسد امروز بيش از هر وقت ديگري به تشكيل يك «دولت سايه» نيازمنديم.» تازه فضاي انتخاباتي فروكش كرده بود كه اين فعال سياسي اصولگرا براي عدم انفعال جريان متبوعش اين نسخه را مورد نیاز و ضروري ديده بود. البته سعيد جليلي نخستين فردي نبود كه اين مساله را عنوان كرده بود. در روزهايي كه دولت اصلاحات اداره امور را به دست داشت، حزب مشاركت نخستين بار چنين ايده اي را داد ولی در آن وقت عقيم ماند.

كمتر از پنج ماه بعد از انتخابات رياست جمهوري دوازدهم دو ايده براي تغييراتي بنيادين در ساختار سياسي و دموكراتيك كشور مطرح شده است هست. ايده هايي كه با موجي از مخ

پس از طرح اين ايده بسياري از فعالان سياسي نبود حزب قدرتمند در ايران را مانعي براي تحقق آن دانستند ولی در عين حال اين طرح موافقاني در بين اصلاح طلبان نيز داشت. مهم ترين آنها محسن ميردامادي بود كه سابقا به عنوان دبيركل حزب مشاركت و نيز رييس كميسيون امنيت ملي مجلس ششم نيز ايفاي نقش كرده بود. حمايت او از ايده تشكيل دولت در سايه البته توجهات را جلب كرد.

تاثير احزاب بر تركيب كابينه

ائتلاف سياسي شكل گرفته در انتخابات رياست جمهوري ٩٢ و همكاري اصلاح طلبان با نيروهاي معتدل سرآغاز مسيري جديد در عرصه سياست بود. با اين حال سازوكار اين ائتلاف تا حدي قاعده مندي مورد نیاز را نداشت. در اثناي گزینش كابينه دوازدهم و معرفي آن به مجلس انتقاداتي از سوي اصلاح طلبان نسبت به وزراي پيشنهادي مطرح شد كه محمود صادقي، نماينده مجلس دهم اخيرا در اين رابطه گفته بود كه «در هر جمعي كه اكنون حضور پيدا مي كنم كه بدنه سياسي، اجتماعي و توده هاي مردم را مشمول بر مي شود، مردم قدري دچار شوك شدند و احساس سرخوردگي در آنها مشهود است.» او اشاره كرده بود كه روحاني بايد در معرفي وزير علوم دقت كافي داشته باشد. با اين حال با وجود انتقاداتي كه طي همان روزهاي اخذ راي اعتماد مطرح شد تنها وزير نيرو بود كه نتوانست از مجلس راي اعتماد بگيرد و فراكسيون اميد طي توافقي با دولت توانست مساله را به پيش ببرد.

پيش بيني پذير نبودن كابينه از جمله موضوعاتي بود كه محسن ميردامادي در همين رابطه به آن اشاره كرد و گفته بود كه «درحال حاضر نظام حزبي در كشور ما فاقد چنين قابليت هايي است و عملا ارتباط حقوقي و ساختاري احزاب با پارلمان و كابينه تعريف نشده هست. در نتيجه هنگامي كه رييس جمهوري جديد گزینش مي شود، تركيب كابينه او پيش بيني پذير نيست؛ حتي راجع به رييس جمهوري كه مجددا گزینش مي شود و قصد دارد برخي از وزراي خود را تغيير دهد، همين ابهام و پيش بيني ناپذير بودن بر جاي خواهد بود. اغلب رييس دولت، بايد با چراغ به دنبال جايگزين بگردد. در مواردي نتيجه اين نحو گزينش وزرا، تن دادن به افرادي كمتر آشنا شده است و حداقلي هست؛ اتفاقي كه در معرفي كابينه فعلي نيز در مواردي مشاهده شد.»

واقعيت يا كاريكاتور , دولت در سايه

طرح دولت در سايه از نگاه محسن ميردامادي نقش مهمي در حل اين مشكل مي تواند ايفا كند. او بيان كرد: «اصلاح طلبان در دو انتخابات گذشته رياست جمهوري در شرايطي قرار داشتند كه به صورت اجتناب ناپذير بايد با صداي واحد از نامزد مشخصي حمايت مي كردند و خوشبختانه عقلاني و موثر عمل شد. » او در ادامه افزود: «در چنان موقعيتي، براي چانه زني و قول و قرار راجع به اعضاي كابينه فضا و امكاني وجود نداشت و عملا گزینش و گزينش همكاران رييس جمهور به خود ايشان سپرده شد؛ ولی احزاب سياسي نبايد در اين شرايط توقف كنند؛ بلكه مورد نیاز است براي تغيير و اصلاح تدريجي آن تلاش كنند. در صورتي كه احزاب از هم اكنون براي تشكيل كابينه سايه اقدام كنند، مي توانند روي تركيب كابينه بعد از انتخابات رياست جمهوري آينده تاثيرگذار شوند.»

تيغ تيز نظارت بر دولت مستقر

كمتر از پنج ماه بعد از انتخابات رياست جمهوري دوازدهم دو ايده براي تغييراتي بنيادين در ساختار سياسي و دموكراتيك كشور مطرح شده است هست. ايده هايي كه با موجي از مخ

مهم ترين ابزار نظارتي بر واکنش‌ها قوه مجريه ذيل مسووليت ها و وظايف قوه مقننه تعريف شده است است ولی هنوز هم هستند كساني كه نظارت حزبي را كارآمد تر مي دانند و به خصوص براي احزاب اپوزوسيون دولت مستقر سهمي جداگانه قائل هستند. محسن ميردامادي تاكيد دارد كه «با تشكيل كابينه سايه حزب اپوزيسيون ساز و كار مناسبي براي نظارت كارآمدتر بر دولت مستقر نيز در اختيار دارد. افكار عمومي و رسانه ها مي دانند كه نظر حزب مخالف را در هر عنوان از چه كسي و چگونه جويا شوند. اين فرآيند به سازوكار پرسشگري و پاسخگويي و شفافيت تصميم سازي و تصميم گيري ها كمك خواهد كرد.»

البته به گفته عبدالله رمضان زاده، سخنگوي دولت اصلاحات « تشكيل كابينه سايه ربطي به حمايت يا عدم حمايت از دولت ندارد. هر حزبي در ساختار خود بايد بلافاصله يك كابينه سايه تشكيل دهد كه بتواند هم اظهارنظر تخصصي و هم نيروي متخصص تربيت كند.»

واقعيت يا كاريكاتور , دولت در سايه

او در ادامه تصريح كرد كه «خاطرم است كه اين عنوان در مطبوعات آن وقت (پايان دولت اصلاحات)، انعكاس خوبي پيدا كرد. البته همين مساله بعدا به عنوان يكي از موارد اتهامي بنده مطرح شد! مهم اين است كه در چارچوب يك حزب بتوان نيروهاي متخصص و متناسب با مديريت سياسي و اجرايي كشور تربيت كرد اين مهم هم جز با تشكيل دولت سايه، ولو به طور غيررسمي امكان پذير نيست؛ يعني هركدام از وزارتخانه ها بايد يك معادلي در درون يك حزب پرقدرت داشته باشند يا اينكه همه احزاب بايد كابينه سايه تشكيل بدهند.»

مساله كادرسازي نيز از مهم ترين فوايدي است كه براي اين طرح عنوان مي شود. رمضان زاده نيز در اين خصوص گفته بود كه « هر حزبي در شرايط فعلي بايد در حد توان كابينه سايه تشكيل دهد. خاصيت كابينه سايه اين است كه مي تواند به تربيت نيروي متخصص كمك كند و به كادرسازي منجر شود.»

او در ادامه افزود: «احزاب خود را آماده كرده و براي دولت بعدي اي كه امكان دارد آنها به دست بگيرند كادرسازي كنند. بنابراين نمي شود تشكيل دولت سايه را به نظام دوحزبي منحصر كرد، بلكه در نظام چندحزبي هم هركدام از احزاب براي آماده سازي نيروهاي خود مي توانند يك كابينه در درون حزب تشكيل بدهند.»

رمضان زاده به روزهاي معرفي كابينه اشاره مي كند و نقدي كه اصلاح طلبان و اصولگرايان نسبت به سن بالاي كابينه طرح كرده بودند: «ما در دولت روحاني گلايه و اعتراض كرديم كه اين دولت، دولت پيري هست. در طرف برابر پاسخ شنيديم كه ما افرادي كه بتوانند در اين حوزه ها كار كنند، نداريم و جز اين پيرمردها كسي را نمي شناسيم! هم نقد ما و هم پاسخ آنها درست بود. اين نشان مي دهد كه يك جاي كار مي لنگد و عيب دارد.»

سابقه طرح يك پيشنهاد

پيشنهاد تشكيل دولت در سايه البته سابقه اي قديمي تر و در دولت اصلاحات را دارد. عبدالله رمضان زاده به سابقه طرح اين عنوان در وقت حيات حزب مشاركت در دولت اصلاحات كرده و گفته بود كه«نماد مشخص كابينه سايه، در نظام دوحزبي انگلستان به وقوع پيوسته و اين دولت به طور رسمي فعاليت مي كند. من در سال ٨٤ هم وقت با روي كارآمدن دولت احمدي نژاد، به دوستان جبهه مشاركت پيشنهاد دادم كه ما به طور غيررسمي دولت سايه را در اين حزب تشكيل بدهيم.»

مشكلاتي بر سر اجرا

با اين حال نبايد فراموش كرد كه معضل اصلي اجرايي شدن چنين طرحي امروز بستر نامساعد در ساختار سياسي هست. چنين طرحي بيشتر در نظام هاي پارلماني قابليت اجرايي شدن يافته اند كه مهم ترين ركن دموكراتيك يعني احزاب قدرتمند در آن به فعاليت مي پردزاند. حزب كارگر انگلستان براي نخستين بار كابينه در سايه تشكيل داد كه نظامي پارلماني بوده و پارلمان اساسا جايي براي مواجهه دولت مستقر و دولت در سايه را فراهم مي كند. در اين صورت اين پرسش اساسي پيش مي آيد كه آيا كابينه سايه در ايران اساسا مي تواند در نظام انتخاباتي امروز شكل بگيرد و در جهت دموكراتيك تر كردن ساختار سياسي موثر باشد.

پيشنهاد محسن ميردامادي به اين معضل اين بود كه «هرچند ما هنوز فاقد نظام حزبي موثر هستيم و تحزب مراحل اوليه شكل گيري و رشد خود را طي مي كند؛ ولي در همين شرايط نيز مي توان به ميزاني از تجربه كشورهاي ديگر استفاده كرد. احزاب و تشكل هاي سياسي اصلي جناح هاي متفاوت كشور از تعداد انگشتان دست تجاوز نمي كنند، شايد در هر يك از دو جناح اصولگرا و اصلاح طلب دو يا سه حزب كار آزموده و آشنا شده است براي مردم حضور داشته باشند. اين احزاب مي توانند براي تشكيل كابينه سايه اقدام كنند.»

واكنش دولت به يك طرح مبهم

البته وقت طرح اين ايده در خرداد ماه از سوي جليلي برخي صورت هاي دولتي واكنش چندان مثبتي به آن نشان ندادند. حسام الدين آشنا، مشاور حسن روحاني گفته بود كه « آقاي سعيد جليلي خبرداده اند كه مي خواهند دولت در سايه تشكيل بدهند و ظاهرا فراخوان هم داده اند. خدمت اين همسايه گرامي پيشنهاد مي كنم مناسب است به جاي قرارگاه و جبهه و جمنا كه هر دو سال يك بار سبز مي شود تلاش كنند يك حزب بامسمي تشكيل بدهند وسنت حسنه دولت سايه را نه با بودجه غيردولتي غيرعمومي غيرخصوصي بلكه با كمك همفكران و حاميان خود دنبال بفرمايند.» همچنين محمد شريعتمداري، معاون اجرايي روحاني در دولت يازدهم سخناني كنايه آميز در اين رابطه گفت بود: «همه گروه هاي سياسي بايد كم كم در سايه نشستن را به صورت كلي ياد بگيرند. اين فكر خوبي است.»

او در پاسخ به اينكه آيا اين ايده موفق مي شود؟، افزود: «اينكه دولت در سايه تشكيل شود، نه. ولی در سايه نشستن خودش عالمي دارد!»

اخبار سیاسی – اعتماد

واژه های کلیدی: سياسي | انتخابات | اصلاح طلب | اصلاح طلبان | اخبار سیاسی و اجتماعی

دانلود


دانلود فایل ها

نویسنده : getblogs